Shqipëria ka një pozicion gjeografik shumë të favorshëm midis rrugëve më të shkurtra nga Mesdheu Perëndimor në Ballkan dhe Azinë e Vogël dhe si rrjedhojë ka një potencial të konsiderueshëm për burime të rinovueshme të energjisë si: dielli, era, uji, biomasa dhe burimet gjeotermale.
Përdorimi i këtyre burimeve përbën një strategji afatgjatë që synon zbatimin e tre objektivave dhe më konkretisht: mbështetjen e zhvillimit të përgjithshëm ekonomik, rritjen e sigurisë së furnizimit me energji dhe mbrojtjen e mjedisit.
Sipas EUROSTAT, në vitin 2020 Shqipëria kishte peshën më të lartë të burimeve të rinovueshme në konsumin bruto të energjisë finale në Ballkanin Perëndimor (45.0%), një rritje prej 13.1 pikësh, krahasuar me vitin 2010.
Instrumentet kryesore të politikave energjetike të Shqipërisë përfshijnë harmonizimin e kuadrit ligjor të sektorit të energjisë me direktivat evropiane, mbrojtjen e konsumatorëve, promovimin e efikasitetit të energjisë dhe rritjen e përdorimit të burimeve të rinovueshme. Planifikimi i energjisë bazohet në kosto më të ulëta dhe në promovimin e investimeve private dhe publiko-private.
Përse duhet të investoni në energjinë e rinovueshme?
Në Planin e Përgjithshëm Kombëtar “Shqipëria 2030”, Qeveria e ka përcaktuar energjinë e rinovueshme si një prioritet kyç për zhvillimin e një ekonomie të fokusuar te “Energjia e Gjelbër”.
Mbështetja e shtetit dhe lehtësirat për investime.
Fuqi punëtore me përvojë inxhinierike dhe teknike të cilësisë së lartë, veçanërisht në sektorin e hidrocentraleve.
Rekorde të dëshmuara të investimeve të huaja të suksesshme në këtë sektor.
ENERGJIA HIDROELEKTRIKE
Shqipëria ka një potencial të madh për energjinë hidroelektrike. Burimet ujore janë ndër burimet natyrore më të rëndësishme në Shqipëri. Së bashku me lumenjtë kryesorë edhe qindra lumenj e përrenj të vegjël, si dhe rajoni hidrografik i Shqipërisë, i cili ndodhet afërsisht 700 metra mbi nivelin e detit, ofron një potencial të konsiderueshëm për investime. Aktualisht po shfrytëzohet vetëm 35% e potencialit të energjisë hidroelektrike.
ENERGJIA E ERËS
Shqipëria ka një potencial të pashfrytëzuar të energjisë së erës, veçanërisht përgjatë bregdetit të Adriatikut, ku ka shumë zona me potencial të lartë të energjisë së erës. Pjesa kryesore e territorit (rreth 2/3 e sipërfaqes totale) është e thyer dhe malore (në Lindje të vendit). Vija bregdetare është orientuar në drejtimin Veri-Jug. Potenciali total i energjisë së erës që mund të gjenerohet përmes parqeve me erë vlerësohet të jetë mbi 2.000 MW. Gjatë pesë viteve të ardhshme, qeveria shqiptare synon të prodhojë 5% të totalit të energjisë elektrike nga burimet e erës.
ENERGJIA DIELLORE
Në vendin tonë ka një potencial të konsiderueshëm për energjinë diellore, ku shumë zona janë të ekspozuara ndaj rrezatimit, i cili varion nga 1,185 kWh/m² deri në 1,700 kWh/m² në vit. Në ditët me mot të kthjellët, çdo metër katror i sipërfaqes horizontale të kësaj zone mund të thithë afërsisht 2,200 kWh energji në vit.
ENERGJIA E NAFTËS DHE E GAZIT
Shqipëria ka rezerva të konsiderueshme nafte, duke prodhuar më shumë se 1.4 milionë tonë në vit. Në Shqipëri janë ngritur tashmë kompani ndërkombëtare të kërkimit dhe nxjerrjes së naftës dhe gazit. Tregu shqiptar i naftës, gazit dhe nënprodukteve është një treg i lirë, i hapur dhe i liberalizuar, ku qeveria shqiptare luan vetëm rolin e rregullatorit.
- Lidhja e detyrueshme me rrjetet e transmetimit ose të shpërndarjes.
- Pagesa e vetëm kostove direkte të kyçjes në rrjetin e transmetimit ose të shpërndarjes.
- Marrëveshjet afatgjata (15 vjeçare) për energjinë elektrike të prodhuar nga termocentralet me kapacitet 15 MW dhe më më shumë se kaq.
- Për shkak të burimeve potencialisht të larta të energjisë diellore (mbi 1,700 kWh/m²/vit) në rajone të kufizuara, potenciali i pashfrytëzuar për instalimin e FV në tokë djerrë arrin deri në 1,900 MW.
MINIERAT
Shqipëria njihet për burimet e saj minerale. Shumë prej tyre janë zbuluar dhe minuar që nga kohërat e lashta e deri në ditët e sotme. Ka depozita të tjera që kërkojnë studim dhe vlerësim të kujdesshëm të rezervave gjeologjike. Aktiviteti minerar fokusohet kryesisht në nxjerrjen e mineraleve të kromit, bakrit, hekur-nikelit dhe nikel-silikatit.
3 RAJONET KRYESORE:
- Rajoni Verilindor (Masivet Ultrabazike të Tropojës dhe Kukësit)
- Rajoni Qendror (Masivi Ultrabazik i Bulqizës dhe i Lurës)
- Rajoni Juglindor (Masivi Ultrabazik Shebenik-Pogradec)
